1963 tarihinde Kayseri Bünyan’da doğdu. 1985 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. Bir süre Vakıflar Genel Müdürlüğünde arşiv uzmanı olarak görev yaptıktan sonra 1986’da A.Ü. İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Prof. Dr. İsmail Cerrahoğlu danışmanlığında hazırladığı “Kur’an’da Sünnetullah Kavramı” konulu teziyle 1991 yılında doktora çalışmasını tamamladı. 1991-1993 yılları arasında DİTİB araştırma bursu ile Almanya’nın Heidelberg kentinde Ruprechts Karl Üniversitesitesi Ön Asya Dilleri ve Kültürleri Bölümü’nde Prof. Dr. Raif Georges Khoury gözetiminde Kur’an-ı Kerim’e dair oryantalistik çalışmalar üzerine araştırmalar yaptı. 1995 yılında Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Birincilik Ödülüne layık görüldü. 1996 yılında tefsir alanında doçent unvanını aldı. 1998 yılında bir grup arkadaşıyla birlikte Prof. Dr. Mehmed Said Hatiboğlu editörlüğünde İslamiyat Dergisini kurdu ve 2003 yılına kadar derginin genel yayın yönetmenliğini yürüttü. 2004 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalında profesörlüğe yükseltildi. 2004-2005 yılları arasında Alexander von Humboldt Vakfı araştırma bursu ile Almanya’nın Göttingen kentinde Georg August Üniversitesinde Alman kütüphanelerinde bulunan Kur’an-ı Kerim el yazmaları üzerine araştırmalarda bulundu. 2005 yılında Avusturya’nın Salzburg Üniversitesinde İslam konusunda dersler vermek üzere misafir profesörlük yaptı. 2006 yılında Ankara Üniversitesindeki görevinden istifa ederek Almanya’da Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından Frankfurt Goethe Üniversitesi bünyesinde kurulan İslam Dini ve Kültürü kürsüsünde göreve başladı. 2009 yılında Frankfurt Goethe Üniversitesinde kurulan İslam Dini ve Kültürü Araştırmaları Enstitüsünün kurucu müdürlüğünü 2013 yılına kadar sürdürdü. 2014 yılında Frankfurt-Giessen Üniversiteleri İslam Araştırmaları Merkezinin kurulmasında aktif rol oynadı. Muhtelif zamanlarda Viyana, Salzburg, Innsbruck üniversitelerinde misafir profesörlük yaptı. Halen Frankfurt İslam Araştırmaları Merkezinde Tefsir Kürsüsü başkanı olarak görev yapmakta ve “Kur’an’ın Şifahiliğinin Yeniden İnşaı” ve “İlk Üç Asır Rivayetlerinin Dijital Arşivi” konulu projeler üzerinde çalışmakta; ayrıca KURAMER bünyesinde “Kur’an’ın Metin ve Mushaf Tarihi” çalışma grubunun başkanlığını yürütmektedir.
Kitaplar:
- Sünnetullah & Bir Kur’an İfadesinin Kavramlaşması; Fecr Yayınları, 1994
- Konularına Göre Kur’an & Sistematik Kur’an Fihristi (İlhami Güler ile birlikte), Fecr Yayınları, 1996
- Kur’an’ın Metinleşme Tarihi & Bir Giriş Denemesi, Ankara Okulu Yayınları, 2003
- Kur’an ve Tarihsellik Yazıları, Kitabiyat Yayınları, 2004
- Kontexte, Methoden, Inhalte; (Mojtahed Shabestari ve Michael Mumisa ile birlikte), Frankfurter Zeitschrift für islamisch-theologische Studien, 1/2014
- Geschichtsschreibung zum Frühislam – Quellenkritik und Rekonstruktion der Anfänge (Ayşe Başol’la birlikte), 2014
- Christen und Muslime im Gespräch – Eine Verständigung über Kernthemen der Theologie (Susanne Heine, Christoph Schwöbel ve Abdullah Takım’la birlikte), 2014
- Handbuch Christentum und Islam in Deutschland – Grundlagen, Erfahrungen und Perspektiven des Zusammenlebens (Mathias Rohe, Havva Engin, Mouhanad Khorchide ve Hansjörg Schmid’le birlikte), 2 Cilt, 2014
- Identitäten und Kulturen & Kontexte im Konflikt; (Felix Körner ve Serdar Kurnaz ile birlikte), jerusalemer religionsgespräche, Herder, 2021
- Wirtschaft und Gewissen & Eine islamisch-christliche Kontroverse; (Felix Körner ve Serdar Kurnaz ile birlikte), jerusalemer religionsgespräche, Herder, 2020
- Klasikleri Okuma Yöntemi: İslami İlimlerin Klasikleri (ed. Hadi Ensar Ceylan), (Kitap Bölümü), Eskiyeni Yayınları, 2024
Ömer Özsoy’un Geleceğin Akademisyenlerini Arıyoruz Projesindeki Programları:
- 2022-2023 eğitim yılı bahar dönemi; “Tefsir İlminde Yöntem”
- 2023-2024 eğitim yılı bahar dönemi; “Tefsir Klasiklerini Okuma Yöntemi”