Anadolu İlahiyat Akademisi
Geleceğin Akademisyenlerini Arıyor Projesi
2021-2022 Bahar Dönemi
4. ve Mezun Sınıf Grubu
Ders Raporu
Arapça Belagat Okumaları
| Tarih ve Saat | 24/03/2022 Cumartesi 17:30 |
| Ders | Belagat İlmine Giriş 3 |
| Hoca | Dr. Öğr. Üyesi İsa Güceyüz |
| Ders Katılımı | 7 öğrenci |
|
Dersin Özeti |
Derste kelâmın çeşitleri olarak haber ve inşa konuları işlendi. Özet olarak konu şu şekilde ele alındı; Maksadımızı tam olarak anlatan söz dizilerine cümle diyoruz. Kelimelerin cümledeki görevlerine cümlenin öğeleri denir. Bir cümlede en az iki öğe bulunur. Cümlede yapılan işi, oluşu ya da eylemi bildiren kelimeye yüklem denir. Yüklem cümlenin temel öğelerinden biridir. Genellikle cümlenin sonunda bulunur. İsim cümlesinde, söze kendisiyle başlanan kelimeye mübteda ( المبُتَدَأُ ) denir. Mübteda, isim cümlesinin öznesidir. Özneyi niteleyen, öznenin durumunu haber veren kelimeye haber ( الخَبَرُ ) denir. Haber, müfred olabilir. Burada müfredden kastedilen, cümle veya şibh-i cümle olmamasıdır. Mesela, جُدْرَانُهُ مُتَهَدِّمَةٌ bir isim cümlesidir. جُدْرَانُ mübteda, مُتَهَدِّمَةٌ ise haberdir. Bu tür habere müfred haber denilir. Bununla birlikte haber cümle şeklinde de gelebilir. İsim cümlesi, fiil cümle ya da şibhi cümle şeklinde gelebilir.
Konu inşaya geldiğinde ise, İnşâ, kısaca istek bildiren cümledir. Yani, söylenen sözde hükmün doğru veya yanlış olma yönünün bulunmadığı ve bir isteği, dileği, emri, tasarıyı veya şartı bildiren ifadedir. Türkçemizde dilek cümlesinin karşılığıdır. إِقْرَأ القُرْآنَ -Kur’ân oku! Cümlesi gibi. İnşâ Cümlesinin Durumları İnşâ, talebî ve gayr-i talebî olmak üzere ikiye ayrılır. a) Talebî inşâ: Bir şeyin meydana gelmesini talep etmek demektir. b) Gayri talebî inşâ: Herhangi bir talebe işaret etmeyen inşâdır. Buna inşâ-i ikâî de denir. Bu tür inşâlar, ‘ Umarım ki yarın hava yağmurlu olur.’ örneğinde olduğu gibi ummak veya dilemek; ‘ Ne güzel bir hava!’ örneğinde olduğu gibi şaşmayı ifade etmek için kullanılabildiği gibi, yemin etmek, övmek ve yermek maksadıyla da zikredilebilir. Talebî inşâ, emir, nehiy, istifhâm, temennî ve nidâ olmak üzere beş kısma ayrılır. |
| Derste Bahsi Geçen Kitaplar | El-Belagâtu’l-Muyessera el-Meâni , el-Beyân , el-Bedi ‘(46-71 arası )
El-Belagatu inde’l-Arab / el-Belâğatu fi Zilali’l-Kur’ân ( Târihu ilmi’l-Belağati Mülehhasan) |
| Ön Okuma Metinleri | Hulusi Kılıç, Belâgat, TDV İslam Ansiklopedisi |
| İleri Okuma metinleri | el-Belagâtu’l-Vâdiha el-Meani, el-Beyân, el-Bedi ‘
Belagat, Nusreddin Bolelli El-Edeb’ül-Arabî fi’l-Cahiliyye ve’l-İslam El-Belaga Tetavvur ve Tarih Ayet ve Hadis Örnekli Arapça Belagat, Sadi Çögenli |