Doç. Dr. Cemil KUTLUTÜRK | Yöntem Farklılıkları Bağlamında Geçmişte ve Günümüzde Dinler Tarihçiliği

Ders yüz yüze işlendi. Aynı anda Zoom bağlantısı sağlandı. 

Hoca ders esnasında kendi slaytını kullandı. İçerik öğrencilerle paylaşıldı. 

İlk oturumda Dinler Tarihi’nin anlam ve önemi, bir bilim olarak diğer ilimler arasındaki konumundan bahsedildi. 

İkinci ve üçüncü oturumlarda klasik dönemdeki Dinler Tarihi metodolojisi ve Milel-Nihal geleneği üzerine duruldu.

Üçüncü oturumda ayrıca 19. Yy’da Max Müller’le başlayan din bilimleri ve Dinler Tarihi metodolojisi nedir, bu ikisi arasındaki farklar işlendi. 

Bireyden istenen taklid mi tahkik mi? Farkındalık burada bizim için önde olması gereken bir husus. “Öteki” ye bakışımız da bu noktada farkındalıkla gelişecek. Diğer dinleri tarafsız bir şekilde incelememiz Dinler Tarihi’nin ilk metodudur. 

Temel metotlar:

• Tarihi ve karşılaştırma (dikey veya yatay)
• Tasviri (Deskriptif): dinin veya dinlerin tarihsel tezahürünü olduğu gibi tanımlama
• Epoche (paranteze alma)
• Fenomenolojik (dinde ortaya çıkan tüm unsurları anlama ve yorumlama çabası)
• Hermenötik
• Eidetik vizyon
• Normatif bir bilim dalı değildir. 

Şehristani’nin kullandığı metottan bahsedildi ve örnek olarak eserinden bir pasajın çevirisi ve değerlendirmesi yapıldı.

Modern Dönem:

• Tiele, Saussaye, Leeuw: Hollanda
• Müller: Anglo Sakson- İngiltere
• Otto, Heiler:Marburg- Almanya
• Wach, Eliade: Chicago
• Pettazzoni: Roma

Hoca Hindistan’da kaldığı süre boyunca yapmış olduğu saha çalışmasından ve kendi tecrübelerinden bahsetti.

Ders sonunda Türkiye’de Osmanlı döneminden itibaren Dinler Tarihi çalışmalarının seyrinden bahsedildi. 

Türkiye’de Dinler Tarihi Çalışmalarının Öncülleri

• Hilmi Ömer Budda
• A. Marie Shimmel
• Hikmet Tanyu 

• Baki Adam; Prof. Dr. Hikmet Tanyu’dan Günümüze Dinler Tarihi Çalışmaları
• Cemil Kutlutürk; Hilmi Ömer Budda’nın Dinler Tarihi Disiplinine Katkısı
• Mustafa Alıcı; Kutsal’a Giden Yol: Dinler Tarihi’nde Bir Metodolojik Yaklaşım Veya Bir Bilim Olarak Din Fenomenolojisi