Özgeçmiş
Prof. Dr.
Ömer Özsoy
1963 tarihinde Kayseri Bünyan’da doğdu. 1985 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. Bir süre Vakıflar Genel Müdürlüğünde arşiv uzmanı olarak görev yaptıktan sonra 1986’da A.Ü. İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalında araştırma görevlisi olarak göreve başladı. Prof. Dr. İsmail Cerrahoğlu danışmanlığında hazırladığı “Kur’an’da Sünnetullah Kavramı” konulu teziyle 1991 yılında doktora çalışmasını tamamladı. 1991-1993 yılları arasında DİTİB araştırma bursu ile Almanya’nın Heidelberg kentinde Ruprechts Karl Üniversitesitesi Ön Asya Dilleri ve Kültürleri Bölümü’nde Prof. Dr. Raif Georges Khoury gözetiminde Kur’an-ı Kerim’e dair oryantalistik çalışmalar üzerine araştırmalar yaptı. 1995 yılında Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Birincilik Ödülüne layık görüldü. 1996 yılında tefsir alanında doçent unvanını aldı. 1998 yılında bir grup arkadaşıyla birlikte Prof. Dr. Mehmed Said Hatiboğlu editörlüğünde İslamiyat Dergisini kurdu ve 2003 yılına kadar derginin genel yayın yönetmenliğini yürüttü. 2004 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Tefsir Anabilim Dalında profesörlüğe yükseltildi. 2004-2005 yılları arasında Alexander von Humboldt Vakfı araştırma bursu ile Almanya’nın Göttingen kentinde Georg August Üniversitesinde Alman kütüphanelerinde bulunan Kur’an-ı Kerim el yazmaları üzerine araştırmalarda bulundu. 2005 yılında Avusturya’nın Salzburg Üniversitesinde İslam konusunda dersler vermek üzere misafir profesörlük yaptı. 2006 yılında Ankara Üniversitesindeki görevinden istifa ederek Almanya’da Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından Frankfurt Goethe Üniversitesi bünyesinde kurulan İslam Dini ve Kültürü kürsüsünde göreve başladı. 2009 yılında Frankfurt Goethe Üniversitesinde kurulan İslam Dini ve Kültürü Araştırmaları Enstitüsünün kurucu müdürlüğünü 2013 yılına kadar sürdürdü. 2014 yılında Frankfurt-Giessen Üniversiteleri İslam Araştırmaları Merkezinin kurulmasında aktif rol oynadı. Muhtelif zamanlarda Viyana, Salzburg, Innsbruck üniversitelerinde misafir profesörlük yaptı. Halen Frankfurt İslam Araştırmaları Merkezinde Tefsir Kürsüsü başkanı olarak görev yapmakta ve “Kur’an’ın Şifahiliğinin Yeniden İnşaı” ve “İlk Üç Asır Rivayetlerinin Dijital Arşivi” konulu projeler üzerinde çalışmakta; ayrıca KURAMER bünyesinde “Kur’an’ın Metin ve Mushaf Tarihi” çalışma grubunun başkanlığını yürütmektedir.
Kitaplar:
- Sünnetullah & Bir Kur’an İfadesinin Kavramlaşması; Fecr Yayınları, 1994
- Konularına Göre Kur’an & Sistematik Kur’an Fihristi (İlhami Güler ile birlikte), Fecr Yayınları, 1996
- Kur’an’ın Metinleşme Tarihi & Bir Giriş Denemesi, Ankara Okulu Yayınları, 2003
- Kur’an ve Tarihsellik Yazıları, Kitabiyat Yayınları, 2004
- Kontexte, Methoden, Inhalte; (Mojtahed Shabestari ve Michael Mumisa ile birlikte), Frankfurter Zeitschrift für islamisch-theologische Studien, 1/2014
- Geschichtsschreibung zum Frühislam – Quellenkritik und Rekonstruktion der Anfänge (Ayşe Başol’la birlikte), 2014
- Christen und Muslime im Gespräch – Eine Verständigung über Kernthemen der Theologie (Susanne Heine, Christoph Schwöbel ve Abdullah Takım’la birlikte), 2014
- Handbuch Christentum und Islam in Deutschland – Grundlagen, Erfahrungen und Perspektiven des Zusammenlebens (Mathias Rohe, Havva Engin, Mouhanad Khorchide ve Hansjörg Schmid’le birlikte), 2 Cilt, 2014
- Identitäten und Kulturen & Kontexte im Konflikt; (Felix Körner ve Serdar Kurnaz ile birlikte), jerusalemer religionsgespräche, Herder, 2021
- Wirtschaft und Gewissen & Eine islamisch-christliche Kontroverse; (Felix Körner ve Serdar Kurnaz ile birlikte), jerusalemer religionsgespräche, Herder, 2020
- Klasikleri Okuma Yöntemi: İslami İlimlerin Klasikleri (ed. Hadi Ensar Ceylan), (Kitap Bölümü), Eskiyeni Yayınları, 2024
Ömer Özsoy’un Geleceğin Akademisyenlerini Arıyoruz Projesindeki Programları:
- 2022-2023 eğitim yılı bahar dönemi; “Tefsir İlminde Yöntem”
- 2023-2024 eğitim yılı bahar dönemi; “Tefsir Klasiklerini Okuma Yöntemi”
Anadolu İlahiyat Akademisi
Geleceğin Akademisyenlerini Arıyor Projesi
Ders Raporu
Klasikleri Okuma Yöntemi Grubu
| Tarih: | 24 Şubat 2024 Cumartesi |
| Ders: | Tefsir Klasiklerini Okuma Yöntemi |
| Hoca: | Prof. Dr. Ömer Özsoy |
| İşleniş: | Yüz yüze 16 ve Online 28 |
| Özet: |
Derse öncelikli olarak klasik kelimesinin neyi ifade ettiğine değinilerek başlanmış ve bu bağlamda tefsir alanındaki klasik eserlere değinilmiştir. Tefsir alanındaki klasikler ise uzmanlık alanlarına göre tasnif edilmiştir. Bu bağlamda rivâyet tefsirinin klasikleri, filolojik tefsirlerle ilgili klasikler, rivayet senedlerinin önemi bakımından tefsir klasikleri şeklinde ayrımlar yapılmıştır. İkincil olarak tefsir klasiklerinin dönemlendirilmesi meselesi ele alınmıştır. Dönemlendirme hususunda müslüman müelliflerin yaptıkları dönemlendirmelere ve Batılı müelliflerin yaptıkları dönemlendirmelere değinilmiştir. Ayrıca Kur’ân algısı bakımından a) muhataplar dönemi, b)ilk okurlar dönemi ve c)kendi arasında bölümlemek üzere sonraki dönemler şeklinde bir tasnif de yapılmıştır. Üçüncül olarak tefsir literatürünün tasnifine değinilmiştir. Rivâyet tefsiri, dirâyet tefsiri gibi tasnifler zikredilmiş, bu tasniflerin sağladığı avantaj ve riskler ele alınmış, rivâyet tefsirlerinin sadece rivâyetten ya da dirâyet tefsirlerinin sadece dirâyet oluştuğu şeklindeki bir düşüncenin yanlış olacağına vurgu yapılmıştır. Dördüncü olarak tefsir klasiklerini ortaya çıkaran faktörlerden bahsedilmiştir. Peygamberin yaşadığı dönem ve peygamberin vefatından sonraki dönemden kaynaklı olarak mesafenin ortaya çıkardığı sorunlar başlıca sebepler olarak görülmüştür. Rivâyet tefsirlerinin özgün anlamı arama çabasının bir sonucu olarak ortaya çıktığına, sonraki süreçler rivâyet tefsirindeki sistematik faaliyetlerle beraber tarih yazıcılığının da etkisiyle Mekke, Medîne, Kûfe, Basra gibi ekol ayrımlarının yapıldığından bahsedilmiştir. Son olarak ise erken dönem tefsir kaynaklarının mevcudiyeti sorununa değinilmiştir. Bu bağlamda, a) ismen bilinen ancak güncel olarak elde bulunmayan metinlere, b) günümüze eksik olarak ulaşan metinlere, c) günümüze tam olarak ulaşmakla birlikte nisbeti sorunlu olan metinlere değinilmiştir. Yine aynı başlık altında rekonstrüksiyonlara değinilmiş, rekonstrüksiyonlar da a) klasik dönemde yapılan rekonstrüksiyonlar, b) modern dönemde yapılan rekonstrüksiyonlar ve c)uydurma rekonstrüksiyonlar şeklinde bir tasnifle ele alınmıştır.
|
| Ön Okuma Metni: |
|
| Bahsi Geçen Eserler: |
|
