Anadolu İlahiyat Akademisi
Geleceğin Akademisyenlerini Arıyor Projesi
Ders Raporu
Klasikleri Okuma Yöntemi Grubu
| Tarih: | 24 Şubat 2024 Cumartesi |
| Ders: | Tefsir Klasiklerini Okuma Yöntemi |
| Hoca: | Prof. Dr. Ömer Özsoy |
| İşleniş: | Yüz yüze 16 ve Online 28 |
| Özet: |
Derse öncelikli olarak klasik kelimesinin neyi ifade ettiğine değinilerek başlanmış ve bu bağlamda tefsir alanındaki klasik eserlere değinilmiştir. Tefsir alanındaki klasikler ise uzmanlık alanlarına göre tasnif edilmiştir. Bu bağlamda rivâyet tefsirinin klasikleri, filolojik tefsirlerle ilgili klasikler, rivayet senedlerinin önemi bakımından tefsir klasikleri şeklinde ayrımlar yapılmıştır. İkincil olarak tefsir klasiklerinin dönemlendirilmesi meselesi ele alınmıştır. Dönemlendirme hususunda müslüman müelliflerin yaptıkları dönemlendirmelere ve Batılı müelliflerin yaptıkları dönemlendirmelere değinilmiştir. Ayrıca Kur’ân algısı bakımından a) muhataplar dönemi, b)ilk okurlar dönemi ve c)kendi arasında bölümlemek üzere sonraki dönemler şeklinde bir tasnif de yapılmıştır. Üçüncül olarak tefsir literatürünün tasnifine değinilmiştir. Rivâyet tefsiri, dirâyet tefsiri gibi tasnifler zikredilmiş, bu tasniflerin sağladığı avantaj ve riskler ele alınmış, rivâyet tefsirlerinin sadece rivâyetten ya da dirâyet tefsirlerinin sadece dirâyet oluştuğu şeklindeki bir düşüncenin yanlış olacağına vurgu yapılmıştır. Dördüncü olarak tefsir klasiklerini ortaya çıkaran faktörlerden bahsedilmiştir. Peygamberin yaşadığı dönem ve peygamberin vefatından sonraki dönemden kaynaklı olarak mesafenin ortaya çıkardığı sorunlar başlıca sebepler olarak görülmüştür. Rivâyet tefsirlerinin özgün anlamı arama çabasının bir sonucu olarak ortaya çıktığına, sonraki süreçler rivâyet tefsirindeki sistematik faaliyetlerle beraber tarih yazıcılığının da etkisiyle Mekke, Medîne, Kûfe, Basra gibi ekol ayrımlarının yapıldığından bahsedilmiştir. Son olarak ise erken dönem tefsir kaynaklarının mevcudiyeti sorununa değinilmiştir. Bu bağlamda, a) ismen bilinen ancak güncel olarak elde bulunmayan metinlere, b) günümüze eksik olarak ulaşan metinlere, c) günümüze tam olarak ulaşmakla birlikte nisbeti sorunlu olan metinlere değinilmiştir. Yine aynı başlık altında rekonstrüksiyonlara değinilmiş, rekonstrüksiyonlar da a) klasik dönemde yapılan rekonstrüksiyonlar, b) modern dönemde yapılan rekonstrüksiyonlar ve c)uydurma rekonstrüksiyonlar şeklinde bir tasnifle ele alınmıştır.
|
| Ön Okuma Metni: |
|
| Bahsi Geçen Eserler: |
|