Anadolu İlahiyat Akademisi
Geleceğin Akademisyenlerini Arıyoruz Projesi
2022-2023 Bahar Dönemi
2. ve 3. Sınıf Grubu
Ders Raporu
İlahiyat Bilimlerinde Yöntem
| Tarih: | 27.03.2023 |
| Ders Başlığı: | İslami Geleneğin ve İlimlerin Yorumlanması ve Anlaşılmasında Tarih Metodolojisinin Önemi |
| Hoca: | Prof. Dr. Mustafa DEMİRCİ |
| İşleniş: | Yüz yüze ve Online |
| Dersin İçeriği: | Bütün ilahiyat metinleri tarih metnidir Kur’an hariç. İlahiyatçılar aslında ağırlıklı olarak tarihi metinlerle muhatap olan kişilerdir. Ancak tarihçi nosyonumuz yok. Tarih metodolojisi, tarih arka planı olmadan maalesef yetersiz kalıyoruz. İyi bir ilahiyatçı olmanın yolu iyi bir tarih nosyonu kazanmaktan geçer
İslam ortaya çıkıncaya kadar tarih müstakil bir ilim değildir başka bir şeyin parçasıdır mesela sanatın. Peygamberimizin döneminden sonra cerh ve tadil metodu geliştirildi ve dünyanın hiçbir bilimin metodolojisinde bu kadar gelişmiş bir tenkit metodu yoktur. Modern tarih teknikleri modern hermenötik bunun yakınından geçemez. Tefsir metodu ile bugünün hermenötik metodunun bile çok daha ilerisindeyiz. Bizim dışımızdaki herkes bunun çok açık farkında. Biz dinin temellerini atarken sıkı bir eleştiri metodu kullandık daha sonra da dini metinlerin doğru yorumlamasını yapmak ve tahrifattan korumak için sıkı bir metot geliştirdik. Tarih bilimi İslam’dan önce bir bilim değildir. Tarih biliminin kurucusu Müslümanlardır. Açıkça Kur’an belirtiyor bizim anlattığımız kıssalar hikâye değil gerçektir. Avrupalılar modernliği icat etmişler ama onu bize ihraç etmişler kendileri tarihlerine çok sahip çıkıyorlar ve onların bu bilinci yaklaşık 3 asırdır mevcut. Tarihi olaylara aşırı bağımlılık bizi realiteden koparır. Tarihle ilişkide kullanacağımız yöntem son derece önemlidir. Bugün üzerinden geleceğe ışık tutmalıdır. İnsanda zaman suyuyla iki defa karşılaşamaz. Herkes kendi gerçekliğini yaşar o bilgi ve donanım kendi gerçekliğimize yön verir işte burada tarih metodolojisi devreye girer. Bir alanı incelerken onu mutlaka mukayese yapmak lazım. Senkronik ya da diyakronik olabilir. İslam dünyası gerçekte geriledi mi neye göre geriledi bu kıyas sonucu söylenmiş olmalıdır. |
| Derste Bahsi Geçen Kitaplar: | Tarihsel Süreçte Eşarilik Maturidilik İlişkisi / Mehmet Kalaycı
Yaralı Bilinç / Daryush Shayegan Kur’an’da Allah ve İnsan / Süleyman Ateş İslam Sanatının Oluşumu / Oleg Grabar İslam’ın Hicri İkinci Asrında Zındıklık ve Zındıklar / Melhem Chokr |
| Ön Okuma Metinleri: | İslam Araştırmalarında Tarih / Prof. Dr. Mustafa Demirci |