Birinci Ders:

Bir mekanda yazı tahtası devrilse onun sesi çıkar mı?

Sorunun doğruluğu veya yanlışlığını konuşmadan önce o sorunun ne ifade ettiğini anlamak önemli. Hayatın anlamı nedir diye sorduğumuzda bir amacı söyletiyor bize. Amaç ve işaret sorulmuyor bazen niyet soruluyor. Vizeden 25 almanın anlamı nedir dediğimizde bunun da ayrı bir anlamı vardır. Anlamın ne demek olduğunu anlamadan bir boşluğa düşüyoruz. Bir şeyin anlamı nedir dediğimizde neyi kastettiğimizi bilmeliyiz. Yargı kavram ilişkisini anlamamız gerekiyor. Fenomenolojistlere göre önce algı sonra kavram geliyordu. Frege’ye göre önce yargı sonra kavram gelir.

Yazı tahtası örneğine gelirsek ses doğanın bir özelliği değil algımızdır diyebiliriz ya da ses doğanın bir parçasıdır biz duyamasak bile bir şeyler çıktığını söyleyebiliriz. Düşüncelerimizi konuşurken zihnimizin yapısını konuşuyoruz. Bunu anlamak için de elimizdeki en iyi araç dil.

Bütün dünya koku duyusunu kaybetse ne olur? Kuşaklar geçtikçe koku duyusu dejenere olmaya başlayacak ve koku kültürden kalkmış olacak. Duygularımızın dışında da karşılaşmadığımız özellikler olamaz mı? Gerçekliğe ne anlam veriyoruz? Gerçek sevgi nedir dediğimizde ne kastediyoruz? Gerçek dediğimizde tamamlanamayan bir şeyden bahsediyoruz. Gerçek olan idealdir ona ulaşmaya çalışanlar vardır.

İdeal- öz-gerçeklik tartışması

İnsanın düşünen hayvan olması potansiyel olarak vardır. Aktüel olarak da zamanla ortaya çıkabilir. Bahsedilen gerçeklik yazı tahtası devrildiğindeki gelen sesin gerçekliğiyle nasıl bağlantılıdır?

Kavramların altına düşen şeyler neler bunları bulmak gerekiyor. Bir tanım ve ayrım yapmaya çalışıyoruz. Ihlamur ile çayın aynı şey olmaması konsensüse bağlı değil, aynı çay sınıfı altına koyabiliriz. Doğada da aynı sınıfta oldukları anlamına gelmez.

Ornitorenk kuştur ve Avustralya’da yaşar dediğimizde gerçekliği hakkında ne söylemiş oluyor bize? Niteliklerin kimisi değişebilen kimisi de değişmeyen özelliğidir.

Avustralya yerlileri onu kuş kategorisine koymuşlar ama kuş değil normalde. Bizim onu koyduğumuz sınıf ile onun bir sınıfa dahil olması farklı şeyler. Birisi dilsel gerçeklik diğeri de metafiziksel gerçeklik. Bir gerçekliği var onu kategoriye koymaya çalışıyoruz. Dildeki gerçeklikle onun olduğu gerçekliği yaklaştırmaya çalışıyoruz.

(15 dk. ara)

İkinci Ders:

Dildeki gerçekliğe tekabül etmesi için kurduğumuz yargılardan mı bahsediyoruz yoksa o yargıları doğrulayan olgulardan mı bahsediyoruz? Algı ile olgu birbirinden farklı şeyler. Algıladığımız renklerin mesela kırmızı olduğunu bilmiyoruz ama bize gelen olguların aynı olduğunu biliyoruz. Bütün salıncaklar mikadır dediğimizde mika ile salıncak aynı şeyler midir? Sınıflamayı yaparken mika üzerinden mi Salıncak üzerinden mi yapacağız?

Marshall Berman – Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor

Bütün sınırlar kalkıyor. Kadın, erkek, çocuk, rıza hiçbir şeyin sınırı kalmıyor.

Dildeki şeylerin bir kısmını biz mi belirliyoruz yoksa gerçekten öyle bir şey var da biz onu tasvir mi ediyoruz? Bentderesi çevresi gibi mi yoksa baba ile oğul arasındaki ilişki gibi mi? Dilde ikisi de var. Mantarları pratik faydaya göre sınıflandırıyoruz. Dildeki gerçeklik nesnelerin bir takım özelliklerini ortaya çıkarma imkanı veriyor. Eşyayı tanımlıyor olmamız o şeyin gerçekliğinin yerini almıyor. Dildeki gerçeklik kesinlik ifade etmez.

Hans-Johann Glock’un Okuma Metni Kısmı 

Analitik felsefe ile metafiziğin ilişkisinin temel sorusu ne?

Metafiziğin yerine analitik felsefeyi koymak isteyen mantıkçı pozitivistler Russel gibi. Bunu ilk yapan kişi Kant’tır. Transandantal felsefe teknik olarak metafiziğin yerine geçmesi gereken şey. Metafizik bunun üzerinden yapılsın yapılacaksa da. Kavramsal şiir, anlamsız sözler diyorlar metafizik teoriler için mantıksal pozitivistler, sudur teorisi gibi. Bu teori dilde gerçekleşiyor. Bunların ne kadar tutarlı oldukları oraya ne kadar uyduklarıyla alakalı. Analitik felsefenin dille ilişkisi dildeki ifadeleri olabildiğince açmak anlamına geliyor.

• Norman Malcolm – Bilgi ve İnanç
• Analitik Felsefe Nedir? – 5. Bölüm “Doktrinler ve Konular” 

• Marshall Berman – Katı Olan Her Şey Buharlaşıyor