Eş zamanlı /eş zamansız İslami ilimler araştırmalarının günümüze kadar eksik olduğunu düşündüğüm bazı noktalara değinmek istiyorum bunlardan biri sorgulama eksikliği.

Eş zamansız, diğer bilimlerden yararlanılarak yapılan çalışmalar daha değerlendirilebilir çalışmalar olabilmelidir aksi takdirde medrese kültüründen çıkamayız.

Çalışmalarımızda diğer disiplinleri de göz önünde bulundurmalıyız yoksa bir süreden sonra durgunlaşıp dogmatikleşir.

Bilgilerimizi yeni bilgilerle karşılaştırarak veri olarak kabul etmeliyiz.

Tarihin içerisinde kalan her şey dinler tarihi içerisinde addedilebilir.

Din: hüküm, yargı, yasa/din bir hüküm ise bu hükmü veren biri olmalıdır.

Tanrı bir tür kral ve kraliçeler tarihi olmalıdır.

İbn Kelbi /Kitabul Ensab: Tanrıların birbirleriyle olan savaşından ve her kabilenin kendi tanrısını kabul ettirmeye çalışmasından ibarettir.

İslami ilimlerle ilgili araştırmalar kendisini taşralaştırmakta, kendisini ilkelleştirmektedir.

Dinler tarihi araştırmaları arkeolojik verilere dayandırılır.

Mısır tarihi dini bir yapıdır.

Bakara suresi: Yahudilerin Hz. Musa döneminde Mısır’daki yaşayışını anlatır.

Bilimin bir birikim teraküm olduğunu kabul ederek dogmatik sınırlar içerisinde kutsallık şemsiyesini başından kaldırmak gerekir.

Dinler tarihi verilerinin doğrulanabilir, yanlışlanabilir, eleştiriye açık olması gerekir.

Tarihsel süreç içerisinde taşınan olgunun, olayın diğer tarihsel süreçlerdekinden etkilendiğini unutmamız gerekir.

İşlemi araştırmaların kendi bağlamsal sürecinde eleştirebilmek ve inceleyebilmek için metinlerin bağlamını süreçlerini ve diğer metinlerle ilişkilerini bilmek gerekir.

Kelimelerin doğduğu ortamın kullanım şeklini metinde ne anlamıyla kullanıldığını ve tarihsellikteki yerini bildiğimiz zaman metni tarihsel ve bağlam olarak anlayabilir ve çözümleyebiliriz.

Dekontrasyon: Metnin kendi içinde çözümlenmesi. (dışa dönük bir çözümleme yok.)

Bazı kelimelerin çözümlenmesini Arapça dilinin sınırları içerisinde yapmak mümkün olmayabilir.

Kutsal kabul edilen bütün veriler dinler tarihi içerisine alınabilir.

Bir resmin ressamını tanıyıp tasvir etmek resmi daha iyi çözümlemeyi sağlar.