Dr. Öğr. Üyesi Yasin Ramazan BAŞARAN | Bir Metni Kritik Etme

[sablon_gorsel]

Anadolu İlahiyat Akademisi

Geleceğin Akademisyenlerini Arıyor Projesi

2022 Yaz Kampı

4. Sınıf ve YL Grubu

Ders Raporu

 

Metinle İştigal

Tarih: 28.07.2022 
Ders Başlığı: Bir Metni Kritik Etme
Hoca: Yasin Ramazan Başaran
İşleniş: Yüz yüze 14, online 41 kişi
Dersin İçeriği: Ders 3 oturumdan oluştu. Genel manada ilk önce kritik ne demek konusuna değinildi. Ardından bilginin ne olduğunu, bir bilginin nasıl ve şartlarda edinildiğini konuşarak bilmenin aslında elemek olduğunu, elemenin de ölçüye tabii tutmak olduğunu ve aslında tüm bu sürece kritik etmek dendiğini konuştuk.  İlk oturumda hoca derse kritik etmenin aslında ölçülü düşünmek olduğunu söyleyerek başladı. Sonrasında bilginin sünger gibi çekilen bir şey değil elenerek öğrenilen bir süreç olduğunu söyledi. Herhangi bir tahminimize bilgi dememiz için önce onu denetlememiz gerek. Denetlenmeyen hiçbir tahmin veya varsayıma bilgi diyemeyiz. Denetlemenin yolu da ölçüden geçer. Bir varsayımı ölçüye göre denetlediğimizde bu varsayım bilgiye dönüşür.  Ama bazı konular, durumlar ölçüye tabii tutulamaz. Onların ölçüsü yoktur. Ölçüleri olmadığı için bu konularda eleştiri de yapılamaz. “Ölçüsü olmayan bir şey yapmak bizim yaratıcılıktır.” Eleştiri götürmeyen konular vardır. Bunlar: 
  1. Siyasette eleştiri olmaz çünkü siyaset ikna çabasıdır.
  2. Ticarette eleştirel düşünce olmaz çünkü ticarette siyasete benzer. Farklı olarak ticarette pazarlama da vardır. 
  3. Dini ve kültürel toplulukların düşüncelerinde organizasyonlarında eleştirel düşünce olmaz. Eleştiri olmaz çünkü orası birlik için bir araya gelmiş bir topluluktur.
  4. İbadetler eleştiri alanının dışındadır.
  5. Zevklerin ölçüsü olmadığı için eleştirisi de olmaz. Birine bir şeyi neden sevdiğine dair açıklama yaptıramazsınız. 
İkinci oturumda “Biz neden eleştirel düşünüyoruz?” sorusu üzerine yoğunlaştık. Çünkü insan bilmek ister. Bilmek ise sosyal bir eylemdir. Bir şeyleri bilmek için birbirimize muhtacız. Herhangi bir düşünce veya varsayım da tek başına bilgi değildir. Onu eleştirmemiz ve denetlememiz gerek. O zaman bilgiye dönüşür. Bunu yapmak içinde insanlar olarak birbirimize muhtacız.  “Eleştirel düşüncenin temeli inançtır. Biz eleştirel düşünce ile inançlarımızı doğrulamaya çalışırız. Bu şekilde de açığa bilgi çıkar. Dile aktardığımız tüm inançlarımız bilgiye dönüşebilir.” Üçüncü oturumda eleştirel düşünce ile Kantçı yaklaşım arasında bir bağ kurduk.  “Belki dış dünyayı ve maruz kaldığımız şeyleri hiçbir zaman bilemeyeceğiz ama bilebilmek için şüphe etmemiz lazım.”  Mesela benlik diyoruz. Hakkında konuşuyoruz. Ama onu ispatlayamıyoruz. Açıklayamıyoruz.  Benlikte eleştirel düşünce gibi sosyal ortamda doğar. Bizler bilgiye tek başımıza ulaşamayız. Bilgiye ulaşmamız için denetleyebilmemiz lazım. Bu da tek başımıza olmaz.
  1. Kavram 
  2. Kasıt 
  3. Bağlam
Bu üçü her kuşağa göre değişir. Bu üçü arasındaki ilişkiyi doğru kurmak gerekir. Bu yüzden de her kuşak her şeyden şüphe etmeli ve eleştirel düşünmelidir. Son olarak “Saygı düşünceye eleştiri davranışa yapılır.” Çünkü düşüncelerin ölçüsü yoktur. Her düşünceye saygı duymalıyız. Ama davranışların ölçüsü vardır. Onları eleştirebiliriz.  Ayrıca eleştiri kültürüne sahip olmak kişinin özgüvenine etki eder. Kişiyi geliştirir. Birisi size sigara içmenden hoşlanmıyorum dediğinde eleştirdiği şey siz değilsiniz sigara içme davranışınızdır. Yani aynı kişi sizden hoşlanıyor olabilir.  Bu şekilde eleştirilere açık olmak sizin özgüveninize ve kişisel gelişiminize etki eder sizleri geliştirir. Eleştiriden korkmayın. 
Derste Bahsi Geçen Kitaplar:
  • Düşünmenin Alfabesi-Yasin Ramazan 
  • Eleştirel Düşünme Kılavuzu
  • Eleştirel Düşünme İçin Rehber-Vincent Ryan Ruggiero 
  • Film Önerdi: “Solaris”
 
 

Yorum bırakın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Scroll to Top