Anadolu İlahiyat Akademisi
Geleceğin Akademisyenlerini Arıyoruz Projesi
2023-2024 Eğitim Yılı
3. ve 4. Sınıflar Grubu
Ders Raporu
Klasikleri Okuma Yöntemi Grubu
| Tarih: | 3 Nisan 2024 Pazar, 10.30 |
| Ders: | İslam Tarihi Klasiklerini Okuma Yöntemi |
| Hoca: | Arş. Gör. Dr. Kevser Sipahioğlu |
| İşleniş: | Yüz yüze 22 kişi Online 19 kişi |
| Özet: |
İslam tarihi klasikleri hakkında konuşmadan önce, İslam tarihinin neliği, kapsamı meselesi ele alınmıştır. Bu bağlamda bir dîn olarak İslâm’ın tarihi ve Müslümanların tarihine değilmiş ve bu yaklaşımlardaki değişikliğe göre kullanılan kaynakların ve dönemlendirmenin değişeceğine vurgu yapılmıştır. Ancak her halükârda İslâm’ın ilk üç yüz yılında telif edilmiş eserlerin klasik hüviyetine sahip olacağı belirtilmiştir. Bununla birlikte hanedanların, şehirlerin, bölgelerin, fetihlerin ve çeşitli olayların tarihiyle sınırlandırılmış, çalışma alanına özel klasiklerin de varlığına değinilmiştir. İslam tarihi açısından klasiklerin belirlenmesi meselesi, klasiklerin dönemlendirilmesi meselesini de problemli hale büründürdüğünden, klasiklerin dönemlendirilmesine değinilmiştir. Bu problem, İslâm tarihi kaynakları için kesin bir zamansal dönemlendirme yapılamamaktan kaynaklıdır. Zira son derece geç bir dönemi konu edinen bir eser, temel kaynak olabildiği gibi, kendi döneminin en eski metni olması itibarı ile de geç dönem İslâm tarihi metni olarak adlandırılamamaktadır. Bu bağlamda da Şaban Öz, Hodgson, Stephen R. Humphreys gibi isimlerin İslam tarihi ve kaynaklar tasnifi üzerinden örneklemeler yapılmıştır. Üçüncül olarak İslam literatürünün tasnifi kapsamında, a)tür ve konu merkezli tasnifler, b) Tarif Khalidi’nin konu, teknik ve stil merkezli tasnifi ele alınmıştır. İkinci oturuma İslam tarihi klasiklerinin telifini tetikleyen şartlar ile başlanmıştır. Bu bağlamda Kur’ân’ın bu telif faaliyetlerine etkide bulunup bulunmadığı, Hz. Peygamber’in vefatının hangi yönlerden etkide bulunduğu, Müslümanlar arasındaki çatışmanın ve muhtelif kültürlerin etkisi gibi meseleler tartışılmıştır. Daha sonra bizzat müellifler ve eserleri zikredilerek, en önemli ilk dönem İslam tarihi kaynaklarından, günümüze ulaşmayan İslam tarihi kaynaklarından, günümüze ulaşmayan İslam tarihi kaynaklarına ilişkin problemlerden, modern döneme geçişte İslam tarihi ve modern dönem İslam tarihi klasiklerinden bahsedilmiştir. Son olarak İslam tarihi klasiklerini okuma biçimi ele alınmış, bu bağlamda eleştirel yaklaşımlara, radikal ve ılımlı yaklaşımlara değinilmiştir. Son olarak güncel çalışmalarda kaynakların nasıl okunabileceğine dair bilgiler sunulmuştur. |
| Ön Okuma Metni: | |
| Bahsi Geçen Eserler: |
|

