Özgeçmiş
Prof. Dr.
Osman Demir
1974 yılında Ordu’nun Ünye ilçesinde dünyaya gelen Osman Demir, 1996 yılında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinden mezun oldu. 1999 yılında M.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsünde Prof. Dr. İlyas Çelebi’nin danışmanlığında “Kelâm İlmi Açısından Ricâlü’l-gayb İnancı” başlıklı teziyle yüksek lisansını tamamladı. 2006 yılında aynı enstitüde yine Prof. Dr. İlyas Çelebi’nin danışmanlığında “İlk Dönem Kelâmcılarında Sebep-Sonuç İlişkisi” adındaki teziyle kelâm doktoru oldu. Akademik faaliyetleri yanında 1998-2010 yılları arasında çeşitli özel öğretim kurumlarında Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Öğretmeni ve yönetici olarak çalıştı. 2010-2018 yılları arasında Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde Kelâm ana bilim dalında öğretim üyesi olarak görev yaptı. 2012 yılında ABD’de bulunan Temple University’de 3 ay süreyle misafir araştırmacı, 2018-2019 yılları arasında ise bir yıl süreyle Almanya Bonn University’de doktora sonrası araştırmacı olarak alanıyla ilgi çalışmalar yaptı. Osman Demir, hâlihazırda Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Temel İslam Bilimleri Bölümü Kelam ve İtikadi İslam Mezhepleri Anabilim Dalında öğretim üyesidir. Başta kelam tabiat felsefesi olmak üzere, klasik kelâm düşüncesi üzerine kaleme aldığı yazıları, telif, tercüme ve tahkik eserleri bulunmaktadır.
Kitaplar:
- Din Felsefesinin Ana Konuları 4. Cilt (ed. Nail Okuyucu ve Rahim Acar ile birlikte), Küre Yayınları, 2023
- Sistematik Kelam (ed. Sinan Öge ve İbrahim Aslan ile birlikte), Fikir Kitap, 2024
- Osmanlı’da İlm-i Kelam Alimler, Eserler, Meseleler (ed. Ulvi Murat Kılavuz ve Kadir Gömbeyaz ile birlikte), (İsar Yayınları, 2023)
- İslam Düşüncesinin Dönüşüm Çağında Fahreddin er-Razi, (ed. Ömer Türker ile birlikte), (İsam, 2021)
- Kelamda Nedensellik (Klasik Yayınları, 2021)
- Risaletü’t-Teselsül (Çizgi Yayınları, 2021)
- Kavram Atlası Kelam I (Gazi Yayınları, Ankara, 2020)
- İslam Düşüncesinin Teşekkül Dönemi (Ketebe Yayınları, İstanbul, 2020)
- Göz ve Tanrı: Kadı Abdülcebbar’ın Rüyetullah Teorisinde Optik (Emin Yayınları, 2019)
- İtikatta Orta Yol (Klasik Yayınları, 2016)
- Kadı Abdülcebbar’da İnsan Psikolojisi: Güdüler (Devai) ve İnsan Davranışları Üzerindeki Etkileri (Emin yayınları, Bursa, 2014)
Çeviriler:
- Klasik Kelamda Büyük Tartışma: Allah’ı Görmek Mümkün mü?, Hatibzâde Muhyiddin, Fikriyat Yayınevi, 2024
- İslam Atomculuğu, Shlomo Pines (Klasik Yayınları, 2018)
- İslam Düşüncesinin Teşekkül Dönemi, W. Montgomery Watt (Ketebe Yayınları, 2020)
- İtikadda Orta Yol, İmam Gazali (Klasik Yayınları, 2020)
- Nedensellik Kitabı, Kadı Abdülcebbar (Klasik Yayınları, 2021)
- Metafizik (el-Metalibü’l-Aliye), Fahreddin er-Razi (Ekrem Demirli, Eşref Altaş, Kübra Şenel, Murat Kaş, Hayrettin Güdekli ile birlikte (Fikriyat Yayınevi, 2022)
- İslam Ahlak Düşüncesi Sözlüğü, Abdülkadir el-Fakihi (Ketebe Yayınları, 2023
Osman Demir’in Geleceğin Akademisyenlerini Arıyoruz Projesindeki Programları:
- 2020-2021 eğitim yılı güz dönemi; “Modern İnanç Problemleri”
(Seminer Dizisi) - 2021-2022 eğitim yılı güz dönemi; “Modern İnanç Problemleri” (Seminer Dizisi)
- 2023-2024 eğitim yılı; “Klasik Kelam Kitaplarında İnanç Esaslarının Tanzimi”, “Klasik Akaid Metni Okuması”
Anadolu İlahiyat Akademisi
Geleceğin Akademisyenlerini Arıyor Projesi
2020-2021 Güz Dönemi
1. ve 2. Sınıf Grubu
Ders Raporu
Modern İnanç Problemleri
| Tarih: | 21.11.2020 |
| Ders Başlığı: | Agnostisizm ve Nihilizm |
| Hoca: | Doç. Dr. Osman Demir |
| İşleniş: | 15 kişi |
| Dersin İçeriği: | Dersin başından itibaren ders belli başlı soruları cevaplamak üzerinde işlendi bu sorular şu şekildeydi. “acaba güçlü agnostisizmi negatif teizm veya negatif ateizmle aynı görmek mümkün müdür?” ve “negatif de olsa teizm ve ateizmi, agnostisizmin zayıf formuyla aynı görmek ne kadar doğru dur?” sorularının her ikisini de cevap verebilecek bir noktaya gelmiş bulunuyoruz. Çözümlemelerimiz ışığında güçlü agnostisizmi, negatif teizm ve ateizmle aynileştirmek doğru görünmemektedir. Hatta yukarıda belirttiğimiz gibi güçlü agnostisizm daha çok pozitif ateizmle benzerlik arz etmektedir. İkinci sorunun cevabına gelince zihinsel bir tutum olarak zayıf agnostisizmi, pek çok durumda negatif teizm ve negatif ateizmden ayırt etmek güç olsa da yine de aralarında küçük farklar olduğu kanaatindeyiz. Şöyle ki; Tanrı’nın varlığını inkâr etmiyor olma hususunda negatif teist ile negatif ateist aynı çizgide olsalar da negatif teistte zayıf bir tasdik, negatif ateistte de zayıf bir inanmama vardır. İşte bu zayıf tasdik ve zayıf inanmama onları birbirinden ayırırken zayıf agnostikten de ayırır. Zira zayıf agnostisizm de tam bir yargısızlık durumu vardır; zayıf bile olsa bir tasdik veya inanmama bulunmamaktadır. Zayıf agnostiklik, bir kararsızlık durumudur. Bu da onu negatif teizm ve negatif ateizmden ayıran husustur. Konu nihilizme geldiğinde öncelikle İslam kötülük problemini iyimser bir yaklaşımla ele alır. Mutlak kötülüğün olmadığını, izafî kötülüklerin de çeşitli hayırlara hizmet ettiğini, evrende hayrın esas, cüz’î kötülüklerin de ona tabi olduğunu öğretir.31 Nihilizmde bir sistematik ahlak tanımı yapılamadığı için ahlakı ilgilendiren bireysel ve toplumsal kategoriler ortaya çıkamamıştır. Kısacası Nihilizmin savunduğu şey belirsizdir. Bu belirsizlik insanın ilgilendirecek ve onun için değerli olacak bireysel ve toplumsal noktada çare olacak durumdan çok uzaktır. Dolaysısıyla yaratmak istediği üst insanı ortaya çıkaracak bir tanımlama ve bir yol haritası ortaya koymuş değildir. Gerçeklikten uzaktır. Bu nedenle, ortaya çıkma nedeni, hakikate uymuyor. Nihilizm topluma faydalı olacak bir reçete sunamamıştır. Çünkü daha toplumu oluşturan bireyin ne istediğini, ona neyin doğru olduğunu sunacak bir yapıya, bilgiye sahip değildir. Bireye faydalı olamamış bir felsefenin topluma faydalı olacağını söylemek yanlış olur. Çıkış noktası politik bir muhteva içerse bile, toplumdan uzak bir yaklaşımın politik alanda da başarılı olması mümkün değildir. Politik alanda nihilizm, boyun eğmeme, saygı duymama, kutsal kabul edilen hiçbir prensibe, inanca boyun eğmeme olarak kendini göstermiştir. Motivasyonu olan inkârı, öncelemiştir.32 Bu inkâr, teleolojik olarak insanın da inkârını doğurur. Bu sonuç kendini ve söylediklerini inkâr ederek aslında bir safsata durumunu ortaya çıkarır. Nihilizmde ideal bir hedef yoktur. Kur’an ise, insanlara ideal hedef koyar. Kur’an’ın ortaya koyduğu değerler tüm insanlara insan olma bilincini, bu bilinci daima canlı tutmak için motivasyon sağlayan dinamik, evrensel değerler sunar. Nihilist ideoloji veya dünya görüşünün sağlam ve fıtrî olan temel referans kaynakları mevcut değildir. Nihilizm’in dünya görüşü kendi içinde ikirciklidir. Nihilizmi insan ve topluma yön verebilecek gerçek bir felsefî öğreti/sistem olarak tanımlamak mümkün değildir. Olsa olsa ‘olmamışlık duygusu’ ve ‘buhran’dır. |
| İleri Okuma Metinleri: |
|
