[sablon_gorsel]
Özgeçmiş
Prof. Dr.
Engin Erdem
1977 Sinop doğumludur. 1998 yılında Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nden mezun oldu. 2001 yılında Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Recep Kılıç’ın danışmanlığında hazırladığı “Gazali ve Swinburne’de Tanrı-Zaman İlişkisi” adlı tezle yüksek lisansını, 2006 yılında aynı enstitüde yine Recep Kılıç’ın danışmanlığında hazırladığı “İlahi Ezelilik ve Yaratma Sorunu” adlı tezle doktorasını tamamladı. Halen Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü Din Felsefesi Anabilim Dalında öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.
Kitaplar;
- Varlıktan Tanrı’ya & İbn Sina’nın Metafizik Delili; Endülüs, 2016
- İlahiyat Terimleri Sözlüğü; Grafiker Yayınları, 2019 (Mahmut Ay ile Birlikte)
Engin Erdem’in “Geleceğin Akademisyenlerini Arıyoruz” Projesindeki Programları:
- 2022 yaz kampı; “İslam Düşüncesini Felsefi Anlama”
- 2022-2023 eğitim yılı bahar dönemi; “İslami İlim Kavramı”
Anadolu İlahiyat Akademisi
Geleceğin Akademisyenlerini Arıyor Projesi
2022 Yaz Kampı
2. ve 3. Sınıf Grubu
Ders Raporu
İslam Düşüncesini Anlamak
| Tarih: | 21.07.2022 |
| Ders Başlığı: | İslam Düşüncesini Felsefi Anlama |
| Hoca: | Prof. Dr. Engin Erdem |
| İşleniş: | 15 kişi yüz yüze, 17 kişi online |
| Dersin İçeriği: | Nimet kelimesi üzerinden yola çıkılarak derse başlandı. Nimetin tanınması; bilinmesi varlığa yeni bir soru anlayışı kazandıracaktır. Bu soru ise ‘’Nimet nereden gelmektedir, kaynağı nedir?’’ sorusudur. Bu şekilde nimetin tanınması nimeti vereni tanımaya kapı aralayacaktır. Ardından felsefe kelimesinin tanımı üzerinde duruldu. Felsefe eşyanın hakikatini kavramaktır. Buradaki esas kelimemiz eşyadır. Eşya kelimesi ise birçok dilde farklılık göstermektedir. Bu dillerdeki karşılıkları esas alınarak bakıldığında ise bilinebilen ve üzerinde deney yapılabilendir. Bilinebilen üzerindeki bilgimiz ne kadardır? Akıl eşyayı kavramada esas kaynak mıdır yoksa aklı aşan bir durum var mıdır düşüncesi tartışılmıştır. Ardından felsefedeki asıl konunun ve amacın tartışıldığı düzlem olan Tanrı düşüncesi, fiziki ve metafiziki alem üzerinden değerlendirilmek üzere filozofların esas alanını oluşturmuştur. Düşüncenin, fiziki alemden metafiziki aleme karşı ‘realite’ sorgulamaları ‘Tanrı’ inancını ve zıddını geliştiren inançsızlığı konu edinen bir alana doğru ilerlemiştir. Düşünceyi ve bahsedilen bu ilişkiyi açıklamada çaba sarf eden felsefe anlayışları gelişmiştir. Thomas Aquinas düşüncesinde inanç ve iman kavramları üzerine çalışmalar yapan düşünürler olduğu gibi; Nietczche düşüncesinde Tanrısızlığı savunan, inancın kötü kuruntular ve dogmalar olduğunu öne süren düşünürler de bulunmaktadır. İmanın, aklı aşan ve aklı perdeleyen bir durum olduğunu savunan düşünürler Kant’ın ifadesiyle: ‘’imana yer açmak için aklı kenara bırakmak’’ ifadesini kullanmaktadırlar. Karşıt düşüncede ise ‘akıl’ en önemli ve tek kaynaktır. Akıl çizgisinden uzaklaşan düşünceler gelenekten ve bilinçsizlikten başka bir şey değildir. Dersimizde bu durumlara ithafen ‘aklın önemi ve gerekliliği’ üzerinde durulmuştur. İslam düşüncesinin temelinde büyük yer tutan İbn Sina, Farabi, Kindi, Tusi ve İbn Rüşd gibi önemli düşünürler ele alınarak felsefenin, düşünce geleneğimizde hikmetin karşılığı olduğu ifade edilmiştir. Kindi’nin tanımıyla felsefe ‘’hubbu’l-hikme’’dir. Hikmet sevgisi ise bizi yaratan ve nimet veren tarafından verilmiştir. Bu sebeple felsefeye karşı olan önyargıları ve ithamları kırmak adına felsefe doğru bir bakış açısıyla değerlendirilmeli ve varlıktan Tanrı’ya giden yolları kapatmamalıdır. Varlık, Tanrı’yı bilip O’na benzemeye gayret etmelidir. Descartes düşüncesinde bu durum ‘insanın Tanrısallaşması’ olup İslam düşüncesindeki karşılığı ise “İnsaniyetin gayetü’l-gayâtı teşebbüh-ü bi’l-Vâcibdir, yani Vâcibü’l-Vücuda benzemektir.’’ Bu durum Allah’a benzemek, Allah’ın ahlakıyla ahlaklanmak düşüncesini açıklamaktadır. Lakin bu gibi hassas konuları değerlendirirken şirk tuzağına düşmeden, Firavun gibi ‘ene’ bahsini ön plana çıkarmadan akli deliller kullanılarak felsefenin mantığı ve önemi kavranmalıdır. |
| Ön Okuma Metni: |
|
| İleri Okuma Metni: |
|
